gedachtenspinsels

Lieve deugd

Een uitroep die je vroeger nog wel eens hoorde was: “lieve deugd”, want lief was zij, die deugd. Alles ademde zo’n beetje deugd zo tot mijn twaalfde levensjaar; op school, in de kerk en dan niet te vergeten in de boeken die je las. De hoofdpersoon was altijd een nobele jongen, die steeds erge spijt kreeg als hij toch iets verkeerd deed en dan kwam alles weer goed. Behalve Pietje Bell natuurlijk, maar die had dan wel weer een hart van goud. De tegenspeler daarentegen keek vals, lachte gemeen en vloekte daarbij ook nog eens regelmatig, zodat je wist: die deugt niet.

Deugd; een prachtig woord dat echter wat in de vergetelheid is geraakt en eigenlijk al ouderwets begint te worden. Is het immers niet taboe om de deugd te prediken, daar waar dit vroeger zelf als een deugd werd gezien? Wellicht wordt dit taboe veroorzaakt door de ongemakkelijke vrees om voor hypocriet uitgemaakt te worden. Helvetius zei het immers al: “de deugd heeft vele predikers en weinig martelaren”. De splinter in het oog van de ander valt toch altijd meer op dan de balk in die van jezelf.

Er zijn mensen die wat verholen flink doen als zij verkondigen wat voor streken zij nu weer geleverd hebben en er wordt, mits niet al te ernstig, dan ook vaak smakelijk om gelachen, inclusief door de schrijver dezes. Worden wij zelf echter op onaangename wijze geconfronteerd met de ondeugdzaamheid van onze medemens dan zijn de bekende rapen meestal gaar. Maar goed, zedenprekerij is nogal irritant en zoals gezegd, men kan worden bepaald bij de balk in het eigen oog.

“Wees niet deugdzamer dan uw krachten toestaan”, zei Nietzsche en dan kom ik toch onwillekeurig uit bij die tekst: “de geest is wel gewillig, maar het vlees is zwak.” We willen volgens mij best wel deugdelijk zijn, maar vaak achteraf. Gelukkig vindt stiekem iedereen deugd wel een goede zaak, zodat het uiteindelijk wel goed komt allemaal. Lieve deugd, wat een uitspraak!

 

Advertenties

4 Reacties

  1. PCP

    Bij ons thuis zei mijn moeder weleens van een kleinkind bijvoorbeeld die iets on-deugends deed: “Het is wel een deugniet, maar hij/zij is lief ondeugend”.

    Mijn kijk op mensen is dat ze/we niet deugen.

    27 mei 2011 om 21:13

    • Een lieve deugniet; dat hoorde ik pas toen ik volwassen en de deur uit was.

      28 mei 2011 om 09:07

  2. Gerry

    Een deugdzame column in zichzelf. Zoals wij dat graag zien. Overeenkomstig ons beider achtergrond.

    29 mei 2011 om 14:55

  3. “Deugd; een prachtig woord dat echter wat in de vergetelheid is geraakt en eigenlijk al ouderwets begint te worden. Is het immers niet taboe om de deugd te prediken, daar waar dit vroeger zelf als een deugd werd gezien?”

    Weet je wat ik denk, Spinselaar? Ik denk dat het overgrote deel van de mensen in dit land wel weten wat deugd is en wat niet. Voor de meesten is dit gewoontjes geworden. Alles verloopt vrijwel vlekkeloos en niemand denkt erover na om een slechte naam op te bouwen. Waarom zou je ook. Iedereen is op een normale manier opgevoed. Scholen zijn de broedplaatsen geworden voor alles wat correct is netjes en beschaafd en normaal. Als een kind iets doet wat vreemd is of opvallend wordt dat met de leerkracht besproken en het kind wordt gecorrigeerd. Op dit moment dat ik dit zeg kom ik net terug van een tijdje op een druk en zonnig terras te zitten en ik zag voornamelijk alleen maar goed opgevoede mensen en goede manieren en dat soort dingen. Het is zeer uit de tijd om de mensen als slecht te zien en onvolmaakt. Het is vooral het oude chistendom dat de mensen als slecht bestempelde. De hedendaagse onchristelijke samenleving heeft meer deugdzame mensen opgeleverd dan in de samenlevingen die door de christelijke machten werden bestierd. In deze maatschappij denkt men niet na over zondigheid en erfzonde en wat dat moet zijn. Wat nietzsche al zei:

    “En evenzo is het gesteld met de zondaren en het kwade geweten! Gelooft mij mijn vrienden: gewetensknagingen voeden op tot knagen”.

    En zo helder hebben de theologen van de zwarte middeleeuwen het nooit kunnen zeggen.

    Wij deugdzame mensen weten tegenwoordig wel beter denk ik.

    Maar Spinselaar, ik ben toch nog blij dat er mensen zijn als jij die erover nadenken.

    Want 1 ding is voor mij wel zeker..

    “Niets is vanzelfsprekend in de wereld”.

    En daar wil ik het voor nu bij laten.

    Groet van JH Leeuwenhart

    P.s. Nog even dit. Niet te vergeten. Ik vind dit blog en je gedachten een hele mooie en soms erg grappige toon hebben. Je gedachten zijn het waard om ze om te zetten in blogs. Ga zo door, Spinselaar. Super!

    2 juni 2011 om 18:59

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s