gedachtenspinsels

Posts tagged “ondeugd

Lieve deugd

Een uitroep die je vroeger nog wel eens hoorde was: “lieve deugd”, want lief was zij, die deugd. Alles ademde zo’n beetje deugd zo tot mijn twaalfde levensjaar; op school, in de kerk en dan niet te vergeten in de boeken die je las. De hoofdpersoon was altijd een nobele jongen, die steeds erge spijt kreeg als hij toch iets verkeerd deed en dan kwam alles weer goed. Behalve Pietje Bell natuurlijk, maar die had dan wel weer een hart van goud. De tegenspeler daarentegen keek vals, lachte gemeen en vloekte daarbij ook nog eens regelmatig, zodat je wist: die deugt niet.

Deugd; een prachtig woord dat echter wat in de vergetelheid is geraakt en eigenlijk al ouderwets begint te worden. Is het immers niet taboe om de deugd te prediken, daar waar dit vroeger zelf als een deugd werd gezien? Wellicht wordt dit taboe veroorzaakt door de ongemakkelijke vrees om voor hypocriet uitgemaakt te worden. Helvetius zei het immers al: “de deugd heeft vele predikers en weinig martelaren”. De splinter in het oog van de ander valt toch altijd meer op dan de balk in die van jezelf.

Er zijn mensen die wat verholen flink doen als zij verkondigen wat voor streken zij nu weer geleverd hebben en er wordt, mits niet al te ernstig, dan ook vaak smakelijk om gelachen, inclusief door de schrijver dezes. Worden wij zelf echter op onaangename wijze geconfronteerd met de ondeugdzaamheid van onze medemens dan zijn de bekende rapen meestal gaar. Maar goed, zedenprekerij is nogal irritant en zoals gezegd, men kan worden bepaald bij de balk in het eigen oog.

“Wees niet deugdzamer dan uw krachten toestaan”, zei Nietzsche en dan kom ik toch onwillekeurig uit bij die tekst: “de geest is wel gewillig, maar het vlees is zwak.” We willen volgens mij best wel deugdelijk zijn, maar vaak achteraf. Gelukkig vindt stiekem iedereen deugd wel een goede zaak, zodat het uiteindelijk wel goed komt allemaal. Lieve deugd, wat een uitspraak!

 

Advertenties